Co do zasady, pracownik (poza pierwszym zatrudnieniem), nabywa prawo do urlopu na cały rok z góry - 1 stycznia ma już dostęp do wszystkich dni wolnych na dany rok. Co jednak w sytuacji, gdy zmieni zatrudnienie?
Podział proporcjonalny
Art. 155(1) Kodeksu pracy szczegółowo reguluje opisaną w nagłówku niniejszego artykułu sytuację. Wynika z niego, że w razie zmiany pracy w trakcie roku, urlop wypoczynkowy dzieli się proporcjonalnie pomiędzy pracodawców, tj.:
- u dotychczasowego pracodawcy wykorzystać można (i należy) część odpowiadającą okresowi zatrudnienia w danym roku do ustania stosunku pracy;
- u nowego pracodawcy do wykorzystania pozostaje reszta urlopu.
Dla przykładu - osobie X przysługuje w danym roku 20 dni urlopu. U dotychczasowego pracodawcy zatrudniona będzie do końca marca, a od 1 kwietnia rozpocznie pracę w nowym miejscu. Oznacza to, że u dotychczasowego pracodawcy osoba X może wykorzystać 5 dni urlopu wypoczynkowego, a u nowego - pozostałe 15 dni.
Jest to szczególnie istotne pod kątem wykorzystywanie urlopu w okresie wypowiedzenia u dotychczasowego pracodawcy, ewentualnie ubiegania się o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Od opisanej wyżej zasady istnieje jednak szereg wyjątków.
Nowy pracodawca na krótki okres
Pierwszy wyjątek dotyczy sytuacji, w której zatrudnienie u nowego pracodawcy trwać ma krócej niż do końca roku kalendarzowego. Wtedy urlop u nowego pracodawcy proporcjonalny jest do okresu zatrudnienia w danym roku.
Dla przykładu - osoba X z poprzedniej części zatrudniona zostaje od 1 kwietnia u nowego pracodawcy, jednak zawarła umowę na czas określony, do 30 września. U pierwszego pracodawcy, jak dotychczas, przysługiwać będzie jej 5 dni urlopu, a u nowego pracodawcy 10 dni urlopu.
Wykorzystany urlop u dotychczasowego pracodawcy
Oczywiste jest, że nie zawsze można przewidzieć zakończenie zatrudnienia z dużym wyprzedzeniem. Możliwe jest więc, że pracownik wykorzysta większą liczbę dni urlopu niż ta przypadająca proporcjonalnie na okres jego zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy. W takiej sytuacji urlop przypadający u nowego pracodawcy ulega odpowiedniemu skróceniu. Założenie jest jednak takie, aby zawsze pracownik miał do wykorzystania tyle dni urlopu, ile wynika z obowiązujących przepisów.
Dla przykładu - osoba X opisywana już wyżej zakończyła pracę z końcem marca, jednak w lutym wykorzystała już 15 dni urlopu. Mimo, że u nowego pracodawcy pracować będzie od kwietnia, w danym roku będzie mogła u niego wykorzystać jedynie pozostałe 5 dni urlopu.