Aby skutecznie domagać się modyfikacji wysokości alimentów przyznanych w wyroku sądowym, konieczne jest udowodnienie istotnej zmiany stosunków, czy to po stronie uprawnionego czy zobowiązanego.
Wyrok zasądzający alimenty
Mimo, że coraz więcej par podejmując decyzję o rozstaniu jest w stanie ugodowo ustalić istotne kwestie dotyczące dzieci (władzę rodzicielską, miejsce zamieszkania, kontakty i alimenty), są one zwykle i tak regulowane w sposób prawnie wiążący - czy to w wyroku sądowym, czy w ugodzie zatwierdzonej przez Sąd. Dzięki temu stanowią one fundament, do którego zawsze (w razie konfliktu) można wrócić, możliwe jest też ich egzekwowanie na drodze sądowej czy komorniczej.
Kiedy możliwa jest zmiana zasądzonych alimentów?
Intencją ustawodawcy było, aby rozstrzygnięcie w zakresie alimentów było relatywnie stabilne. Spory rodzinne należą najczęściej do bardzo zażartych i łatwo wyobrazić sobie sytuację, w której strona niezadowolona z prawomocnego wyroku niezwłocznie po zakończeniu jednego postępowania inicjuje kolejne, licząc na korzystniejsze rozstrzygnięcie.
Aby uniknąć takich sytuacji, obowiązujące przepisy wymagają, aby strona domagająca się zmiany wyroku w zakresie alimentów (niezależnie od tego, czy mówimy o ich podwyższeniu, czy obniżeniu) wykazała, że doszło w międzyczasie do istotnej zmiany stosunków.
Istotna zmiana stosunków - czyli jaka?
Oznacza to, że nie wystarczy udowodnić, iż uwzględniając koszty utrzymania małoletniego dziecka oraz sytuację majątkową i możliwości finansowe rodzica zobowiązanego można byłoby oczekiwać innej miesięcznej kwoty alimentów. Koniczne jest wykazanie, iż sytuacja (po jednej bądź drugiej stronie) uległa (od daty uprawomocnienia się poprzedniego rozstrzygnięcia) istotnej, zasadniczej zmianie. Może wynikać to z upływu czasu (starsze dzieci co do zasady mają większe potrzeby, dodatkowo inflacja powoduje stały wzrost cen), zmian sytuacji po stronie dziecka (np. nowe zajęcia pozalekcyjne generujące dodatkowe koszty, zmiana stanu zdrowia etc.), a także po stronie rodzica (utrata pracy, lub, w drugą stronę, awans i znaczna poprawa sytuacji majątkowej).
Modyfikacja wysokości alimentów powinna być jednocześnie ściśle skorelowana z wykazaną zmianą stosunków. Twierdzenie, iż wcześniej ustalono ten obowiązek na poziomie zbyt niskim (lub zbyt wysokim) z tego czy innego powodu nie powinno być skuteczne.
Konsekwencje
Okoliczności te należy mieć na uwadze decydując się na wytoczenie powództwa o zmianę alimentów, niezależnie od roli jaką w ewentualnym sporze będziemy pełnić. Prawidłowo przygotowany pozew w tym zakresie zawierać powinien nie tylko aktualne wyliczenia, ale także argumenty potwierdzające zmianę stosunków. Pomóc w jego przygotowaniu może zawsze wykwalifikowany pełnomocnik.