Poręczenie jest jednym z tych terminów, którego potoczne znaczenie jest nam, przynajmniej plus-minus, znane. Jak to jednak często bywa, w języku prawnym i prawniczym ma ono bardzo konkretne znaczenie. Czym jest poręczenie?
Poręczenie zgodnie z Kodeksem cywilnym
Zagadnienia związane z poręczeniem reguluje Tytuł XXXII Księgi Trzeciej Kodeksu cywilnego, tj. art. 876-887. Wynika z nich przede wszystkim, że poręczenie jest umową - opiera się więc na zgodnej woli co najmniej dwóch osób, których celem jest stworzenie określonego stosunku zobowiązaniowego.
W wyniku zawarcia tej umowy, poręczyciel zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać określone zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik (dłużnik główny) go nie zrealizował. Konieczne jest więc, by najpierw istniało zobowiązanie główne (między wierzycielem a dłużnikiem), którego wykonanie zobowiąże się zabezpieczyć poręczyciel. Od tej zasady istnieje jednak wyjątek - możliwe jest poręczenie za dług przyszły (do z góry oznaczonej wysokości).
Odpowiedzialność poręczyciela
Zobowiązanie poręczyciela ma charakter niesamodzielny i jest ściśle uzależnione zarówno od samego zobowiązania głównego jak i postawy dłużnika. Z perspektywy ściśle prawnej poręczyciel jest, co do zasady, odpowiedzialny jako dłużnik solidarny, co oznacza, że wierzyciel może dochodzić zapłaty od ich obu jednocześnie (a spełnienie świadczenia przez poręczyciela zwalnia z długu także dłużnika i vice versa).
Sytuacja poręczyciela w razie sporu
Jako że obowiązki poręczyciela są ściśle związane z tymi, które obciążają dłużnika, także przysługujące mu uprawnienia - w szczególności w zakresie możliwości obrony swoich praw- są analogiczne jak w przypadku dłużnika głównego. Może on podnosić wszystkie zarzuty, które przysługują dłużnikowi (np. powoływać się na przedawnienie zobowiązania, jego wygaśnięcie z przyczyn obiektywnych etc.), może także dokonać potrącenia wierzytelności. Co istotne, jego uprawnienia są niezależne od tych przysługujących samemu dłużnikowi głównemu.